Pamięci Żołnierzy Wyklętych - ziemiadebicka.pl

Pamięci Żołnierzy Wyklętych


zolnierzeTeatralne widowisko zatytułowane „Niezłomni dla Niepodległej” zainaugurowało obchody Narodowego dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Dębicy. Była to też okazja do uhonorowania dębickich weteranów Medalami za Zasługi dla  Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Najwyższym związkowym odznaczeniem, przyznanym decyzją Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, wyróżnieni zostali: ppor. Wiesława Pawlus, kpt. Tadeusz Garstka oraz  mjr Jerzy Krupa.

Wiesława Pawlus w okresie niemieckiej okupacji była łączniczką i sanitariuszką w III Zgrupowaniu Armii Krajowej Obwodu Dębica. OD 1940 r. w jej rodzinnym domu znajdowała się komenda placówki ZWZ-AK Pilzno, kryptonim pocisk, której komendantem był jej starszy brat – Zygmunt Pawlus, pseudonim „Tur”, późniejszy dowódca grupy partyzanckiej „Dzwon” rzeszowskiego Inspektoratu Armii Krajowej. Wiesława Pawlus przekazywała meldunki od swojego brata oraz innych dowódców do komendy obwodu AK Dębica w Gumiskach.

Tadeusz Garstka w okresie niemieckiej okupacji należał do Szarych Szeregów na terenie powiatu dębickiego, a następnie był członkiem Armii Krajowej. Po zakończeniu drugiej wojny światowej, nie godząc się na sowiecki dyktat w Polsce, wraz z braćmi zaangażował się w działalność konspiracyjną w młodzieżowej organizacji antykomunistycznej „Orlęta”. Następnie jego oddział został podporządkowany majorowi Hieronimowi Dekutowskiemu „Zaporze”. Po odejściu „Zapory” oddział operował nadal w rejonie Dębica-Mielec. W 1948 r. Tadeusz Garstka współtworzył organizację „Armia Kresów”, która działała na terenie powiatu dębickiego. Po jej rozbiciu przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego został aresztowany i osadzony na zamku w Rzeszowie. Przez wiele lat był więziony w kazamatach UB na terenie całego kraju.

Jerzy Krupa od maja 1944 do stycznia 1945 r. był żołnierzem Armii Krajowej w Okręgu Krakowskim w Inspektoracie AK Tarnów kryptonim „Tama”. W lipcu 1945 r. wstąpił do organizacji Ruch Oporu Armii Krajowej, przekształconej we wrześniu 1945 r. w Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”. Był żołnierzem oddziału Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. W 1948 r. współtworzył na terenie powiatu dębickiego organizację „Armia Kresów”. Aresztowany przez bezpiekę w lipcu 1949 r. był więziony w kazamatach UB do 1953 roku.

Widowisko „Niezłomni dla Niepodległej” przypomniało sylwetki bohaterów Armii Krajowej związanych z naszym regionem: Tadeusza „Bora” Komorowskiego, Antoniego Cwena, Ludwika Marszałka oraz Adama Lazarowicza. Za scenariusz i reżyserię widowiska odpowiadają Dominika Migoń i Maciej Małozięć. Wystąpiła Grupa Artystyczna Safo w składzie: Mateusz Ciurkot, Zuzanna Grecka, Agnieszka Hodur, Dominika Jargas, Izabela Jodłowska, Mateusz Migoń, Jagoda Misiewicz, Jakub Lula, Bartosz Piątek, Emilia Pietrucha, Weronika Pych, Rafał Serafin, Wiktoria Skowron, Kamila Skrobucha, Iga Skwirut, Stefan Świstak, Emilia Węgrzyn, Patrycja Wolska, Weronika Wójcik, Kacper Wygonik, Aleksandra Występek, Oskar Zbaraza, Katarzyna Żołądź. Gościnnie w filmie udział wzięli: Patrycja Serafin, Maria Socha oraz Janusz i Piotr Szalwa z Grupy Rekonstrukcji Historycznej, a także weterani AK – członkowie Środowiska 5. Pułku Strzelców Konnych Armii Krajowej. Akompaniament – Piotr Madura, przygotowanie wokalne: Agnieszka Augustynowicz, dźwięk – Sergiusz Smolnicki, światło – Krzysztof Czernia. Filmy dokumentalne i nagrania wideo przygotowała firma Foto Flesz Video, właściciel telewizji Debica.tv. Konsultacje naukowe przy filmach dokumentalnych – dr Edyta Adamczyk-Pluta. Koordynacja projektu – Katolickie Centrum Edukacji Kana w Dębicy.

Źródło: MOK Dębica