W sieci można obejrzeć niezwykły materiał filmowy z czasów II wojny światowej. Nagranie, nakręcone w 1941 roku przez niemieckiego żołnierza, przedstawia Rzeszów w okresie okupacji. Już w pierwszych sekundach uwagę zwracają drogowskazy – na jednej z tablic widnieje nazwa „Dębica”, co dodatkowo podkreśla lokalny kontekst filmu.
Codzienność w cieniu okupacji
Materiał ukazuje codzienność miasta w dramatycznym czasie. Na ulicach widzimy Żydów noszących obowiązkowe opaski z Gwiazdą Dawida, kobiety ubrane w chusty, a na witrynach sklepów pojawiają się znaki izolacji i prześladowań. Obrazy te pokazują, jak wyglądało życie w miastach Generalnego Gubernatorstwa, gdzie niemiecka polityka okupacyjna szybko zmieniła codzienność mieszkańców.
Żydzi w Rzeszowie i Dębicy – losy społeczności
Przed wybuchem wojny Rzeszów był ważnym ośrodkiem żydowskim – Żydzi stanowili tam blisko jedną trzecią mieszkańców. W Dębicy ta społeczność była również liczna i prężnie rozwijała życie gospodarcze miasta. Jednak już od 1940 roku Niemcy rozpoczęli systematyczne represje: przymus pracy, konfiskatę majątku i ograniczanie swobód.
W Rzeszowie w listopadzie 1941 roku utworzono getto, które objęło kilka tysięcy osób. Podobne działania miały miejsce także w Dębicy – w 1942 roku Niemcy utworzyli getto przy ulicy Krakowskiej. Większość jego mieszkańców została później wywieziona do obozu zagłady w Bełżcu.
Historyczne świadectwo
Film z 1941 roku to nie tylko materiał propagandowy, nakręcony przez okupanta. Dziś stanowi on cenny dokument historyczny, który pozwala zobaczyć fragment codzienności – twarze ludzi, ulice, witryny sklepowe. To obraz chwil, które dla wielu osób były ostatnimi momentami przed tragedią Holokaustu.
Dla współczesnych mieszkańców regionu nagranie jest bolesnym, ale niezwykle ważnym świadectwem. Przypomina o losach społeczności, która współtworzyła życie Rzeszowa i Dębicy, a którą niemiecka okupacja niemal całkowicie unicestwiła.
