7 września 1939 roku Niemcy wkroczyli do Pilzna. W miasteczku rozpoczął się Holokaust

Obraz Romana Wojnarskiego pt. „Spalenie synagogi przez Niemców”. Obraz jest jednym z trzynastu wojennych dzieł artysty, jakie powstały w latach 70-tych ubiegłego wieku, dokumentujących okres okupacji w mieście w oparciu o osobiste wspomnienia autora.

7 września 1939 roku Niemcy wkroczyli do Pilzna, rozpoczynając okupację miasta i niemal natychmiast niszcząc żydowskie domy i instytucje.

19 września Niemcy spalili szereg żydowskich zabudowań przy ul. 3 Maja, w tym synagogę, łaźnię rytualną oraz cheder. Wkrótce dewastacji uległ cmentarz żydowski. Niemcy nakazali utworzenie Judenratu, którego głównym zadaniem było dostarczanie siły roboczej do prac przymusowych. W listopadzie 1940 r. część Żydów została wygnana przez Niemców do Nowego Sącza, skąd w 1942 r. trafili do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu.

„W czerwcu 1942 r. Niemcy rozpoczęli organizację getta żydowskiego na terenie starej targowicy – pomiędzy ul. Legionów i ul. Słowackiego. 12 czerwca 1942 r. na cmentarzu żydowskim dokonali egzekucji 12 Żydów niezdolnych do pracy, wyłonionych przez Judenrat. W pilźnieńskim getcie, do czasu jego likwidacji w sierpniu 1942 r., przebywało ok. 1,2 tys. osób, którzy następnie trafiły do getta w Dębicy. Stąd większość z nich (ok. 700 osób) została wywieziona do obozu zagłady w Bełżcu. Część trafiła do obozu w Pustkowie, skąd niektórzy zostali przetransportowani do obozu w niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz. Niektórym Żydom z Pilzna i okolic udało się uniknąć osadzenia w getcie. Przetrwali oni wojnę głównie dzięki pomocy ze strony Polaków: między innymi małżeństwa Rybów ze Słotowej, Józefy Rysińskiej działającej w Radzie Pomocy Żydom, czy rodzinie Jabłonowskich ze Strzegocic.

Okupacja niemiecka położyła kres obecności Żydów w Pilźnie. Ci, którzy przeżyli wojnę, wkrótce opuścili miasto. W połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. Pilzno odwiedził rabin Josef Singer – ostatni żyjący mieszkaniec Pilzna, który opuścił miasto w 1939 roku. Duchowny, z pomocą Stefana Garrina oraz Joela Adlera, ponownie wytyczył granice zdewastowanego przez Niemców cmentarza i dokonał jego rekonsekracji” – mozna przeczytać na stronie Wirtualny Sztetl.

Podziel się z innymi
0Shares
0 0