1 stycznia 2026 r. wejdzie w życie ustawa, dzięki której Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie, bez konieczności składania wniosku, przeliczy wysokość emerytur przyznanych lub przeliczonych w czerwcu w latach 2009–2019 (tzw. emerytury czerwcowe). Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne po osobach, które miały takie świadczenia.
Emeryt lub rencista nie musi składać żadnego wniosku. ZUS zrobi to z urzędu i po przeliczeniu wyda nową decyzję. Jeśli nowa kwota okazałaby się niższa od dotychczasowej – świadczenie pozostanie bez zmian – informuje Wojciech Dyląg, rzecznik prasowy ZUS na Podkarpaciu.
Nowe zasady obejmują osoby, które:
- w latach 2009–2019 przeszły na emeryturę od czerwca lub miały przeliczoną emeryturę od tego miesiąca, albo
- pobierają rentę rodzinną po zmarłym, któremu ZUS ustalił lub przeliczył emeryturę od czerwca w latach 2009–2019, albo
- pobierają rentę rodzinną po osobie, która:
- osiągnęła wiek emerytalny (60 lat – kobieta, 65 lat – mężczyzna),
- zmarła w czerwcu w latach 2009–2019, ale nie zdążyła złożyć wniosku o emeryturę lub nie miała ustalonego prawa do emerytury.
ZUS ponownie obliczy wysokość emerytury według zasad obowiązujących w dniu jej pierwotnego ustalenia (czyli tak, jakby emerytura była przyznana w innym miesiącu niż czerwiec). Następnie zwaloryzuje kapitał i świadczenia do chwili obecnej.
Jeśli wniosek w sprawie przeliczenia wysokości emerytury ustalonej od czerwca w latach 2009–2019 (bądź renty rodzinnej) zostanie zgłoszony przed 1 stycznia 2026 r. i na ten dzień postępowanie w sprawie rozpatrzenia tego wniosku będzie w toku lub sprawa o ustalenie prawa do tych świadczeń lub ich wysokości będzie trwać przed sądem, ZUS zawiesi postępowanie w sprawie ustalenia wysokości emerytury lub renty rodzinnej przewidziane w nowej ustawie. ZUS wróci do niego, gdy ostatecznie zakończy się to wcześniejsze postępowanie. Klient nie musi składać żadnych wniosków.
Jeśli ZUS prowadzi postępowanie w sprawie wysokości świadczenia w związku z ustaleniem emerytury od czerwca danego roku lub takie postępowanie toczy się w sądzie, a rozpoczęło się przed 1 stycznia 2026 r., to trwa ono do czasu, kiedy uprawomocni się kończąca je decyzja lub orzeczenie sądu.
ZUS ponownie wyliczy tylko wysokość emerytury ustalonej od czerwca w latach 2009–2019 na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wszystkie sprawy zostaną załatwione najpóźniej do 31 marca 2026 r.
Emerytury czerwcowe zostaną przeliczone, ponieważ w latach 2009-2019 były one ustalane na niekorzystnych dla ubezpieczonych zasadach waloryzacji składek. Skutkowało to zaniżeniem wysokości świadczeń w porównaniu do osób przechodzących na emeryturę w innych miesiącach – podsumowuje rzecznik.
Wojciech Dyląg
regionalny rzecznik prasowy
w województwie podkarpackim
