Previous
Next
Previous
Next
Previous
Next

Synagoga w Dębicy. Co dalej z liczącym blisko 250 lat obiektem ?

Synagoga Nowomiejska w Dębicy to jeden z najstarszych istniejących budynków w mieście. Wzniesiony w połowie XVIII w. na miejscu wcześniej tam istniejącej synagogi budynek liczy dziś blisko 250 lat i jest jednym z nielicznych w mieście budynków świadczących o kilkusetletniej obecności w Dębicy Żydów. W 2017 roku po ponad 60 latach zakończony został handel w budynku dawnej synagogi. Od tego czasu stoi ona zamknięta.

Murowany budynek dębickiej synagogi wzniesiono na planie prostokąta w stylu późnobarokowym.   We wschodniej części znajdowała się sala modlitw, natomiast w zachodniej obszerny przedsionek, nad którym znajdował się babiniec. Od południa bożnica była otoczona przybudówkami.

Główna sala modlitewna trójnawowa, z przykrytym płaskim stropem ma wymiar 16 na 30 metrów i jest przykryta płaskim stropem. Dzielą je cztery masywne, wieloboczne filary tworząc dziewięć pól, na których do niedawna znajdowały się stoiska handlowe. Synagoga pod tynkiem posiada ciekawą polichromię.

Podczas II wojny światowej Niemcy spalili wnętrze synagogi. Po wojnie w synagodze mieściły się magazyny zboża PZGS. W 1954 roku decyzją Miejskiej Rady Narodowej w Dębicy budynek synagogi gruntownie wyremontowano i przeznaczono na obiekt handlowy.

Podczas remontu użyto materiału rozbiórkowego z synagogi staromiejskiej, białą farbą zamalowano cenne polichromie i usunięto liczne rzeźby, co spowodowało liczne protesty lokalnych kongregacji i społeczeństw żydowskich, które już wcześniej nie zgadzały się na remont budynku.

W 1994 roku Rada Miejska podjęła uchwałę na mocy której bożnica miała zostać przeznaczona na muzeum, w którym miała znaleźć się m.in. ekspozycja poświęcona dębickim Żydom, którzy w przedwojennej Dębicy stanowili 20 procent społeczności, a których większość zginęła w obozie koncentracyjnym w Bełżcu.   

Z myślą o takim jego przeznaczeniu wyremontowano na koszt miasta bożnicę. Rok później, w 1995 roku na mocy ustawy z 1997 roku o restytucji mienia żydowskiego synagogę odzyskała Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie.

Za zgodą gminy wyznaniowej w w budynku dawnej synagogi do 2017 roku była prowadzona działalność handlowa.

O tamtego czasu obiekt jest sporadycznie udostępniany mieszkańcom. W ubiegłym roku w dawnej synagodze odbył się koncert z okazji Dnia Pamięci o żydowskich mieszkańcach miasta.

Dawna synagoga w Dąbrowie Tarnowskiej po renowacji. Czy dębicka synagoga będzie kiedyś tak wyglądała ?

Podziel się z innymi

Shares
Previous
Next

Więcej informacji...

My i nasi partnerzy uzyskujemy dostęp i przechowujemy informacje na urządzeniu oraz przetwarzamy dane osobowe, takie jak unikalne identyfikatory i standardowe informacje wysyłane przez urządzenie czy dane przeglądania w celu wyboru oraz tworzenia profilu spersonalizowanych treści i reklam, pomiaru wydajności treści i reklam, a także rozwijania i ulepszania produktów. Za zgodą użytkownika my i nasi partnerzy możemy korzystać z precyzyjnych danych geolokalizacyjnych oraz identyfikację poprzez skanowanie urządzeń.

Kliknięcie w przycisk poniżej pozwala na wyrażenie zgody na przetwarzanie danych przez nas i naszych partnerów, zgodnie z opisem powyżej. Możesz również uzyskać dostęp do bardziej szczegółowych informacji i zmienić swoje preferencje zanim wyrazisz zgodę lub odmówisz jej wyrażenia. Niektóre rodzaje przetwarzania danych nie wymagają zgody użytkownika, ale masz prawo sprzeciwić się takiemu przetwarzaniu. Preferencje nie będą miały zastosowania do innych witryn posiadających zgodę globalną lub serwisową.