Previous
Next
Previous
Next
Previous
Next

30. rocznica przyznania tytułu Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata ks. Aleksandrowi Osieckiemu z Brzeźnicy

Ks. Aleksander Osiecki
fot. z kroniki parafialnej w Brzeźnicy

78 lat temu, w 1942 roku ks. Aleksander Osiecki z Brzeźnicy pomógł żydowskiemu małżeństwu Oskarowi i Frydzie Haber uciec z obozu pracy w Pustkowie. Dzięki pomocy kolejnych Polaków małżonkowie w ukryciu przeżyli wojnę, a po jej zakończeniu wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych. Za swoją postawę 21 sierpnia 1990 roku ks. Aleksander Osiecki oraz inne osoby pomagające w ukrywaniu Haberów zostali odznaczeni medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

Oskar Haber urodził się w Brzeźnicy w 1910 r. Do września 1939 roku prowadził gabinet dentystyczny w Krakowie. Z chwilą wybuchu wojny, razem z innymi uciekinierami opuścił Kraków i powrócił do swojej rodzinnej Brzeźnicy do której dotarł 24 grudnia 1939 roku. Tutaj spotkał swoją narzeczoną Frydę Himmelblau z którą ożenił się rok później, 12 grudnia 1940 r.

Jakiś czas później Oskar i Fryda Haberowie zostali przymusowo osadzeni w utworzonym w 1940 roku obozie pracy w Pustkowie koło Dębicy. Tutaj Oskar pracował jako dentysta, ale dzięki swojemu wykształceniu mógł także przebywać poza terenem obozu. Jednym z jego pacjentów znanych jeszcze sprzed wojny był ksiądz Aleksander Osiecki z Brzeźnicy.

Ksiądz Osiecki urodził się w 1882 r. w Lusławicach. Święcenia kapłańskie przyjął w 1910 r. Podczas I wojny światowej był kapelanem wojskowym. W 1935 r. ks. Osiecki objął parafię w Brzeźnicy koło Dębicy. Mocno angażował się w życie parafii, zakładał bractwa religijne, dbał o katechizację, troszczył się o parafię i swoich parafian, był dobrze wykształcony, znał kilka języków obcych.

Na prośbę Haberów ks. Osiecki przygotował dla Oskara i jego żony fałszywe metryki chrztu i akt zawarcia małżeństwa, które były konieczne do wyrobienia polskich kenkart. W nowych aryjskich dokumentach Haberowie widnieli jako: Roman i Anna Pawełek.

W sierpniu 1942 r. po rozpoczęciu akcji likwidacji obozu w Pustkowie, aby nie trafić do innego obozu Haberowie uciekli z obozu w Pustkowie, a ks. Aleksander Osiecki umożliwił im ukrycie się u swoich krewnych w Jurkowie niedaleko Brzeska, gdzie ukrywali się przez kilka kolejnych miesięcy.

8 maja 1943 r. do Jurkowa przyjechali Niemcy szukając Haberów. Dzięki pomocy Franciszka Musiała, który zaprzyjaźnił się z Haberami żydowskie małżeństwo uciekło z zagrożonego miejsca i znalazło schronienie w rodzinie Anny i Jana Stalmachów w Tworkowej, siostry i szwagra Franciszka Musiała i u tych gospodarzy doczekało końca wojny przez 1,5 roku pomagając rodzinie Stalmachów w gospodarstwie.

Anna i Jan Stalmachowie oraz ich syn Adam, który podczas wojny był członkiem Armii Krajowej i zajmował się m.in. przenoszeniem meldunków z narażeniem życia udzielili pomocy Haberom ukrywając ich w swoim domu do końca wojny. Po zakończeniu II wojny światowej Oskar Haber z żoną wyjechali do USA. Utrzymywali sporadyczny kontakt z rodziną, która udzieliła im pomocy.

21 sierpnia 1990 r. ks. Aleksander Osiecki, Franciszek Musiał i rodzina Stalmachów zostali uhonorowani tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Podziel się z innymi

Shares
Previous
Next

Więcej informacji...

My i nasi partnerzy uzyskujemy dostęp i przechowujemy informacje na urządzeniu oraz przetwarzamy dane osobowe, takie jak unikalne identyfikatory i standardowe informacje wysyłane przez urządzenie czy dane przeglądania w celu wyboru oraz tworzenia profilu spersonalizowanych treści i reklam, pomiaru wydajności treści i reklam, a także rozwijania i ulepszania produktów. Za zgodą użytkownika my i nasi partnerzy możemy korzystać z precyzyjnych danych geolokalizacyjnych oraz identyfikację poprzez skanowanie urządzeń.

Kliknięcie w przycisk poniżej pozwala na wyrażenie zgody na przetwarzanie danych przez nas i naszych partnerów, zgodnie z opisem powyżej. Możesz również uzyskać dostęp do bardziej szczegółowych informacji i zmienić swoje preferencje zanim wyrazisz zgodę lub odmówisz jej wyrażenia. Niektóre rodzaje przetwarzania danych nie wymagają zgody użytkownika, ale masz prawo sprzeciwić się takiemu przetwarzaniu. Preferencje nie będą miały zastosowania do innych witryn posiadających zgodę globalną lub serwisową.