Previous slide
Next slide
Previous slide
Next slide

119 rocznica urodzin Księżnej Heleny Jablonowskiej

jabłonowska
Księżna Helena Jabłonowska wraz z rodziną. (fot. ze zbiorów Zofii Jabłonowskiej – Ratajskiej)

4 stycznia minęła 119 rocznica urodzin Księżnej Heleny Jabłonowskiej, patronki Europejskiego Centrum Pamięci i Pojednania – niezwykłej kobiety, o nieprzeciętnym charakterze, działaczki społecznej, patriotki, członkini Armii Krajowej, przewodniczącej Rady Głównej Opiekuńczej powiatu dębickiego, która w okresie II wojny światowej na bardzo szeroką skalę organizowała pomoc charytatywną na rzecz lokalnej społeczności.
Księżna Helena Jabłonowska z domu hrabianka Rey przyszła na świat czwartego stycznia 1895 r., jako córka Mikołaja Reya z Przyborowa i Marii – hrabianki z Bobrowskich. Od młodości zaangażowana była w działalność społeczną. W okresie I wojny św. organizowała kursy gospodarcze dla dziewcząt, wspierała finansowo Legiony Piłsudskiego, przebywając w Wiedniu opiekowała się polskimi uchodźcami, w Szwajcarii natomiast brała aktywny udział w pracach tamtejszego Komitetu Polskiego. 18 września 1917 r. Helena Reyówna poślubiła Józefa Teodora, Księcia Jabłonowskiego . Para Książęca zamieszkała w dziedzicznym majątku Heleny, w Przyborowie. W okresie międzywojennym, Księżna Helena Jabłonowska pełniła funkcję Prezesa Akcji Katolickiej i Sodalicji Mariańskiej. Inicjowała i pomagała organizować ochronki, w których dzieci wiejskie otrzymywały opiekę i wyżywienie, podczas gdy matki uczestniczyły w pracach rolnych. Szczególną działalność charytatywną rozwinęła Jabłonowska w okresie okupacji hitlerowskiej. W swoim dworze w Przyborowie przetrzymywała kilkudziesięciu wysiedlonych, wspierała potrzebujących, w tym rodziny żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego, poległych lub więzionych w obozach jenieckich. Organizowała tajne nauczanie, intensywnie działała w ramach struktur podziemnych Armii Krajowej (ps. „Rzepicha”). Objęła także funkcję przewodniczącej Rady Głównej Opiekuńczej powiatu dębickiego, w ramach której, organizowano pomoc żywnościową bądź materialną dla rodzin wysiedlonych, rodzin wojskowych, więźniów i uciekinierów, zajmowano się organizowaniem fałszywych dokumentów. Pośród innych form działalności znalazła się także kuchnia obywatelska i pomoc aresztowanym.  Osobny rozdział aktywności Heleny Jabłonowskiej stanowi pomoc więźniom obozów pracy przymusowej w Pustkowie, funkcjonujących przy zbudowanym w 1940 r. poligonie wojskowym SS – Truppenübungsplatz Heidelager. Pomoc obejmowała dostarczanie żywności, pośredniczenie w przekazywaniu listów i grypsów od więźniów. Pod pozorem załatwiania niezbędnych formalności z władzami poligonu Jabłonowska próbowała także zebrać wiadomości o ilości i stanie więźniów oraz funkcjonowaniu obozów. Dane te dostarczała następnie dowództwu AK. Tuż po zakończeniu II wojny światowej, Jabłonowscy opuścili majątek w Przyborowie, na skutek nacisku władz komunistycznych. Zamieszkali w Krakowie. Księżna Jabłonowska nadal aktywnie działała społecznie. Nie zapominała o potrzebujących, wspierając ochronki dla dzieci robotników oraz sierot. Helena Jabłonowska zmarła 11 czerwca 1977 r. Spoczywa w rodzinnym grobowcu na cmentarzu parafialnym w Straszęcinie.
Wszystkich zainteresowanych życiem i działalnością Księżnej Jabłonowskiej zapraszamy 31 stycznia do Europejskiego Centrum Pamięci i Pojednania w Pustkowie Osiedlu na comiesięczne „Spotkania z Historią”. Będą one poświęcone biografii tej niezwykłej kobiety.
 

Podziel się z innymi

Shares
Previous slide
Next slide

Więcej informacji...

My i nasi partnerzy uzyskujemy dostęp i przechowujemy informacje na urządzeniu oraz przetwarzamy dane osobowe, takie jak unikalne identyfikatory i standardowe informacje wysyłane przez urządzenie czy dane przeglądania w celu wyboru oraz tworzenia profilu spersonalizowanych treści i reklam, pomiaru wydajności treści i reklam, a także rozwijania i ulepszania produktów. Za zgodą użytkownika my i nasi partnerzy możemy korzystać z precyzyjnych danych geolokalizacyjnych oraz identyfikację poprzez skanowanie urządzeń.

Kliknięcie w przycisk poniżej pozwala na wyrażenie zgody na przetwarzanie danych przez nas i naszych partnerów, zgodnie z opisem powyżej. Możesz również uzyskać dostęp do bardziej szczegółowych informacji i zmienić swoje preferencje zanim wyrazisz zgodę lub odmówisz jej wyrażenia. Niektóre rodzaje przetwarzania danych nie wymagają zgody użytkownika, ale masz prawo sprzeciwić się takiemu przetwarzaniu. Preferencje nie będą miały zastosowania do innych witryn posiadających zgodę globalną lub serwisową.