Dzień Sybiraka

17 września, w rocznicę napaści sowieckiej Rosji na Polskę (17.09.1939) obchodzony jest Światowy Dzień Sybiraka. Tego dnia w całej Polsce wspominane są losy zesłanych na Syberię. To szczególna data dla Sybiraków i Kresowian, która jest symbolem naznaczenia ich życia, sposobem na zachowanie w pamięci ich tragedii i tułaczego losu. W Dębicy przez 30 lat prężnie działało Terenowe Koło Związku Sybiraków. skupiające kilkudziesięciu członków.

Obchodzony 17 września w rocznicę sowieckiej napaści na Polskę Dzień Sybiraka jest dniem upamiętnienia blisko 1,5 miliona osób, obywateli polskich, które zostały zesłane na Sybir, na nieludzką ziemię z której tylko nielicznym udało się powrócić do Ojczyzny.

W lutym 1940 roku w nocy do wielu polskich domów na wschodnich ziemiach przedwojennej Polski zastukali funkcjonariusze NKWD zabierając całe rodziny wraz z dziećmi, ludźmi starymi i chorymi. Na spakowanie niezbędnych rzeczy było niewiele czasu. Polacy zostali przetransportowani do wcześniej przygotowanych towarowych wagonów w  których umieszczano nawet po 60 osób.  Trwającej najczęściej  miesiąc podróży w makabrycznych warunkach bardzo wielu nie przeżyło.  Choroby i mróz zdziesiątkowały przede wszystkim dzieci. W gronie zesłańców obok dorosłych znalazło się kilkaset tysięcy dzieci. Z ponad 200 tysięcy na Syberię dzieci do Polski wróciło około 70 tysięcy.

Obchody Dnia Sybiraka w DK Śnieżka 2018

Historia Koła Terenowego  Związku Sybiraków w Dębicy 

Koło   Związku   Sybiraków  w   Dębicy   powstało 23 lipca 1989 roku. W  chwili  rejestracji liczyło  62 członków zwyczajnych  i  10 sympatyków – członków rodzin sybirackich. W  2015  roku  było już tylko 16 członków zwyczajnych i  10 członków  wspierających. W kolejnych latach ta liczba się niestety sukcesywnie zmniejszała.
Organizatorami  sybirackiego  ruchu w  dawnym  województwie tarnowskim   byli: Jerzy Ćwirko  Godycki   i  Zbigniew  Godzisz. Pierwszym Prezesem Koła   przez  3  kadencje  do  2003  roku   był Zbigniew Godzisz.
Od czerwca 2003 roku  obowiązki  Prezesa   Koła  pełni do chwili obecnej Maria  Aktyl. Przez  kilkanaście lat kapelanem dębickiego Koła Sybiraków był  ks. prałat Stanisław Fiołek.

Członkowie koła zainicjowali  i  podjęli   szereg działań   mających na celu utrwalenie pamięci  o  ofiarach stalinowskiego reżimu,  o  rodakach  deportowanych  z  ojczystej  ziemi  na  daleką  Syberię.
15 sierpnia 1990 roku Sybiracy przekazali w darze Parafii św. Jadwigi w Dębicy gobelin z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej. W tym samym roku 17 września w Dniu Sybiraka, w czasie  uroczystej  Mszy Świętej  nastąpiło  poświecenie i  odsłonicie tablicy pamiątkowej w Kościele św. Jadwigi w Dębicy  ufundowanej  przez  Sybiraków, a  poświęconej pamięci zesłanym   na Syberię  w latach 1940 – 1946.

Trzy lata później, 17 września 1993 roku  ks. Biskup   Tarnowski  Władysław Bobowski   dokonał poświęcenia   sztandaru  dębickiego  Koła   i Symbolicznego Grobu Sybiraka   zbudowanego    własnoręcznie  przez członków Koła  na  Cmentarzu   Wojskowym w  Dębicy,  jako  symbol  czci  i szacunku  współtowarzyszom  niedoli,  którzy  pomordowani,  lub  zmarli na  nieludzkiej  ziemi  tam   musieli  pozostać,  a  szczątki  ich  nigdy  nie wróciły   do  Ojczyzny.

W 1994 roku utworzona  przez Koło   Sybiracka Izba  Pamięci zostaje przeniesiona z ulicy Wielopolskiej na    ulicę   Rzeszowską przy  Galerii Miejskiej.    Tutaj wśród  pamiątek   przywiezionych z Syberii poczesne miejsce  zajmuje  mapa  ZSRR  z  zaznaczonymi  miejscami zesłań,  więzień i łagrów oraz  tablica   z    listą   zmarłych członków   Koła,  Sybiraków zmarłych   na   zesłaniu,    członków   rodzin  i  zmarłych   Sybiraków   po powrocie do kraju   –    mieszkańców Dębicy. W  2006  roku  Galeria Sztuki zostaje  przeniesiona  na  teren  byłych  koszar  wojskowych  w  Dębicy przy ul. Akademickiej. W nowym obiekcie udostępnione zostaje pomieszczenie dla Izby Pamięci Sybiraków w którym zgromadzone zostają pamiątki  z  Syberii oraz publikacje książkowe członków koła opowiadające o losach zesłanych na Sybir.  W  Izbie odbywają się także lekcje historii dla młodzieży.

Dębickie Koło Związku Sybiraków przez szereg lat bardzo aktywnie działa na rzecz upamiętnienia rodaków zesłanych na Sybir. W 1998 roku w   Dzień   Sybiraka   dzięki   staraniom Zarządu   Koła –  Rada   Miasta  w  Dębicy  podejmuje  uchwałę   i    plac przed dworcem PKP  otrzymuje nazwę   “Plac  Sybiraków”,  a na  obelisku  –  drogowskazie   wyryty   zostaje   napis: “SYBIR – 8.500 km”. W 2000 roku przy Symbolicznym Grobie Sybiraka na Cmentarzu  Wojskowym  w Dębicy Sybiracy umieścili urny z prochami oficerów  z Katynia, Charkowa, Miednoje  oraz  prochy  z  jednego  z  cmentarzy z Syberii. W 2006 roku dzięki  ówczesnemu  burmistrzowi Dębicy Edwardowi Brzostowskiemu   obok dworca  PKP    powstaje   “Rondo  Sybiraków”.
W   wrześniu  2009  roku  w  Dniu  Sybiraka  Muzeum  Regionalne  w Dębicy  otwiera  stałą  wystawę    poświęconą  Dębickim  Sybirakom,  a   ekspozycja  na  symbolicznych  drzwiach  bydlęcego  wagonu  na  stałe  pozostaje   w  muzealnej  sali.

W 2019 roku Związek Sybiraków Koło w Dębicy obchodziło 30-lecie swojej działalności.

Przeczytaj także:
30-lecie działalności Koła Związku Sybiraków w Dębicy. Odznaczenia i medale dla zasłużonych – ZDJĘCIA

Podziel się z innymi
0Shares
0 0